pik Nasza pasja

 Świat pszczół

 Miód to zdrowie

  Pyłek - witaminowa bomba

  Miodowa kuchnia

  Przechowywanie miodu

gwiazda Świat pszczół

Świat pszczół jest bardzo ciekawy i bardzo uporządkowany. Sprawdźcie sami jak żyją pszczoły i co dzieje się w ich królestwie!

Pszczoły nie odżywiają się świeżo zebranym pyłkiem kwiatowym, lecz sporządzonym z niego pokarmem tzw. pierzgą. Stanowi ona zakonserwowany pokarm białkowy. Oprócz pyłku zawiera domieszkę miodu lub nektaru oraz śliny. W tak zaprawionym i ubitym w komórkach pyłku, w wysokiej temperaturze gniazda pszczelego, rozwijają się bakterie wytwarzające kwas mlekowy, który ma właściwości konserwujące.

Zasięg lotu pszczoły miodnej jest różny u poszczególnych ras. Może wynosić około 3 km, ale praca zbieraczek jest najbardziej wydajna wtedy, gdy droga do miejsca pożytku nie przekracza 1,5 km. Zbiór i przenoszenie pyłku umożliwiają pszczołom bogate owłosienie oraz specjalne urządzenia na różnych częściach ciała. Na powierzchni pancerza pszczół znajdują się liczne włoski i szczecinki o bardzo zróżnicowanych kształtach oraz wielkości. Do zdobycia pyłku używane są także żuwaczki. Pyłek oblepiający całą powierzchnię ciała zgarniany jest za pomocą specjalnych szczoteczek. Narządy węchu pszczół mieszczą się na czułkach. Po obcięciu czułków owady tracą zdolność reagowania na zapachy.

Pszczoła miodna podczas zlotów wykonuje taniec wywijany, którego osobliwością jest odtworzenie lotu poza gniazdo po pokarm lub w poszukiwaniu nowych miejsc gniazdowania. Robotnice za tańczącą pszczoła powtarzają tę symulowaną podróż i przygotowują się do prawdziwego lotu. Pszczoła werbowniczka biegając po plastrze zatacza półkole w jedną stronę, następnie po linii prostej wraca do punktu wyjściowego, wywijając przy tym odwłokiem; kolejno wykonuje półkole w przeciwną stronę. Najwięcej informacji dostarcza bieg po prostej. Kąt między osią tańca a pionem odpowiada kątowi między linią kierunku lotu na pożytek a linią przeprowadzoną od ula do słońca. Tempo tańca świadczy o odległości do źródła pokarmu. Gdy np. znajduje się ono w odległości 100 m, tancerka potrząsając odwłokiem przebiega po linii prostej około 10 razy w 15 sekund. Jeśli zaś odległość jest większa, np. ok. 3 km, bieg po linii prostej powtarzany jest tylko dwa razy w czasie 15 sekund. Informacje o rodzaju pokarmu werbowane pszczoły uzyskują przez obwąchiwanie zwiadowczyni, której włochate ciało jest przesiąknięte aromatem kwiatów na jakich przebywała. W przypadku zbioru nektaru, zwiadowczyni przed rozpoczęciem tańca rozdaje otaczającym ją pszczołom nektar, który przyniosła w żołądku społecznym.

Główną czynnością samicy – matki jest produkowanie nowego potomstwa zasilającego rój. W ciągu doby matka składa zwykle od 1300 do 1800 jaj; u niektórych matek liczba ta może dochodzić do 3000. W okresie czerwienia matka karmiona jest mleczkiem pszczelim, podawanym jej w przerwach przez pszczoły wchodzące w skład „świty”. Kiedy czerwienie jest niepotrzebne – matka jest odżywiana samym miodem. W ten sposób robotnice regulują liczbę składanych jaj przez królową. Jaja składane przez matkę mogą być zapłodnione lub niezapłodnione. Z jaj niezapłodnionych rozwijają się trutnie. Z jaj zapłodnionych rozwijają się matki lub robotnice.Ciało trutni jest krępe, silne i większe od robotnic. Mają dobrze rozwinięte oczy i skrzydła. Najważniejszym ich zadaniem jest odbycie lotu godowego, odszukanie samicy i jej unasienienie. Kopulacja odbywa się w powietrzu, gdzie zbierają się trutnie i młode matki z pasiek odległych nieraz o kilka kilometrów.Młode matki podczas kilku lotów weselnych kopulują z kilkoma lub kilkunastoma trutniami. Po kopulacji matka wraca do ula z wypełnionym zbiorniczkiem nasiennym, zawierającym około 5 milionów plemników. Ta ilość nasienia wystarcza jej na całe życie.Pszczoły robotnice wykonują wszystkie prace związane z bytowaniem rodziny, one również kierują działalnością matki. Posiadają smuklejszą budowę i mniejsze oczy niż trutnie, krótszy odwłok niż matka. Na trzeciej parze odnóży mają urządzenie koszyczkowe do zbierania pyłku. Dobrze rozwinięty języczek umożliwia pobieranie nektaru kwiatowego. Na robotnicach spoczywa trud budowy gniazda, zaopatrzenia rodziny w pokarm. Do nich należy również utrzymywanie regulacja temperatury w gnieździe, zapewnienie czystości w ulu itp.Liczba robotnic w porze zimowej wynosi od 10000 do 20000, w porze letniej od 40000 do 80000.W sprzyjających warunkach większość rodzin pszczelich rozmnaża się przez tzw. rojenie. W warunkach naturalnych jedna rodzina pszczela może wydać rocznie 4-5 rojów. Jedną z przyczyn nastroju rojowego jest stłoczenie pszczół w gnieździe. Na początku okresu rojenia robotnice budują miseczki matecznikowe i matka składa do nich jaja. Wylęgające się larwy karmione są przez robotnice specjalnym pokarmem, powodującym rozwijanie się z nich królowych. Wzrost młodej królowej jest szybki; od złożenia jaja do wyjścia dojrzałej, młodej matki upływa zaledwie 16 dni. Rozwój robotnicy trwa 21 dni a trutnia 24 dni. Pierwszy rój opuszcza ul zazwyczaj ze starą matką.

Do wyprodukowania 1 kg miodu pszczoły wykonują ponad 100 tysięcy lotów w celu zebrania odpowiedniej ilości nektaru. Roczne spożycie miodu przez średnio liczebną rodzinę pszczelą waha się w granicach 79 do 110 kg. Także dla rozwijającego się czerwiu potrzeba dużo pyłku. Rodzina pszczela gromadzi i spożywa w ciągu roku do około 35 kg pierzgi. Pojemność wola pszczoły miodnej wynosi przeciętnie 56 mm 3, a do jego napełnienia pszczoła musi odwiedzić np. 1000-1500 pojedynczych kwiatów koniczyny. Robotnica zdolna jest pomieścić w swoim wolu do 70 mg nektaru, chociaż przeciętnie przenosi go 20-40 mg. Jeśli dodamy do tego ciężar obnóży pyłkowych w granicach 14-20 mg (maks. do 30 mg), to łączne maksymalne obciążenie pszczoły powracającej do ula może dochodzić do 100 mg. Jest to ładunek olbrzymi jeśli się weźmie pod uwagę fakt, że średnia masa robotnicy wynosi właśnie 100 mg. A więc 100% obciążenia w stosunku do masy ciała.
powrót

gwiazda Miód to zdrowie

Miód jest podstawowym produktem jaki wytwarzają pszczoły. Produkcja przez nie miodu polega na dodaniu własnych enzymów do zbieranych przez siebie nektarów i spadzi. Enzymy te powodują rozkład cukrów złożonych na proste. Jednym słowem sacharoza rozkłada się na glukozę i fruktozę. Tak przerobiony surowiec składowany jest przez pszczoły w plastrach i przez 4-5 dni dojrzewa pozbywając się nadmiaru wody. Dzięki enzymom dojrzały miód nabiera najcenniejszych własności antybakteryjnych i antyseptycznych. Główną część miodu, bo aż 80% stanowią cukry, następnie woda, od 16-20%, a potem to już znikome pierwiastki śladowe (sód, krzem, potas, wapń, magnez, żelazo, mangan, fosfor, miedź, nikiel) oraz sole mineralne, które nie przekraczają 1% zawartości miodu. W miodzie znajduje się też niewielka ilość witamin: B1, B2, B5, B6, PP, A, C, D, K oraz kwas foliowy.

Miód jest najstarszym znanym lekarstwem, stosowanym już w starożytnym Egipcie i Babilonie. Miód spożywany codziennie wpływa pozytywnie na nasz organizm. Do podstawowych leczniczych działań miodu należy:
- leczeniu przeziębień i kaszlu
-  walka z bakteriami (leczenie wrzodów, kamicy nerkowej),
- odtruwanie z zanieczyszczeń organizmu (dzięki zawartym cukrom),
- zmniejszanie szkodliwego działania używek (alkohol, kawa, herbata, nikotyna),
- wspomaganie działania układu trawiennego
- zmniejszenie zawartości kwasów żołądkowych
Miód zalecany jest osobom chorym na cukrzyce. Działa pozytywnie na funkcjonowanie mózgu, który pod jego wpływem wytwarza endorfiny – hormony popierające nastrój i uśmierzające ból. Miód ułatwia zasypianie, uspokaja, pomaga zwalczyć napięcia i depresje.
Dawkowanie miodu
Dawkowanie miodu jest różne w zależności od wieku:
1. Dzieci od pierwszego tygodnia życia - 5 g dziennie.
2. Niemowlaki - 7 g dziennie
3. Dzieci w wieku od 2-6 lat - 10-20 g dziennie
4. Dzieci w wieku od 6-12 lat - 30-50 g dziennie
5. Młodzież i dorośli 60-150 g dziennie

PRZECIWSKAZANIA
Przeciwwskazaniem do podawania miodu jest nadwrażliwość i nietolerancja ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej dotyczy to osób ze schorzeniami na tle alergicznym.
W przypadku wystąpienia nudności, wymiotów, a najczęściej biegunek- rzadziej zaś świądu, lub wysypki należy zaprzestać przyjmowania miodu.

UWAGA:
Strona ta ma charakter czysto informacyjny, w celu podjęcia samodzielnego leczenia miodem, proszę zapoznać się z szerszym opracowaniem tematu z dziedziny apiterapii!
powrót

gwiazda Pyłek - witaminowa bomba

Pyłek roślin tworzy się w pylnikach roślin nasiennych. Pyłek pszczeli składa się z pyłku roślinnego, który pszczoły zbierają z pylnikow roślin mieszając potem z odrobiną wydzieliny gruczołów ślinowych lub nektaru. Sformowane kulki z pyłku pszczelego przeznaczone są do karmienia trutni. Pyłek pszczeli zbiera się za pomocą specjalnych pułapek, umieszczonych przed ulem: pszczoly-zbieraczki zrzucają do nich część pyłku lecąc do ula.

Pyłek kwiatowy jest produktem roslinnym, zebranym i częściowo przetworzonym przez pszczoły. Pyłek jest mieszaniną pochodzącą z różnych roślin, stąd jego różnokierukowe działanie. Pyłek przetworzony przez pszczoły i skladowany w plastrach jest nazywany pierzgą, zwaną również pszczelim chlebem i jest podstawowym pokarmem białkowym rodziny pszczelej. Pyłek kwiatowy zawiera grupy związków chemicznych takich jak: witaminy (B, B1, B12, A, C, E, P, PP, kwas pantotenowy i foliowy), białka, tłuszcze, węglowodany oraz sole mineralne. Dotychczas w pyłku zidentyfikowano ponad 200 związków chemicznych., Przeciętnie pyłek zawiera 20 - 40 % białka. Pszczeli pyłek kwiatowy posiada działanie antybakteryjne, antyanemiczne, regenerujące, obniża poziom cukru we krwi, ogranicza proces miażdżycy, podnosi kondycję, wzmaga odporność organizmu, polepsza zdolność myślenia i koncentracji

Trudno znaleźć w przyrodzie równie bogaty w różne składniki produkt jak pyłek kwiatowy. Wykryto w nim około 250 różnych składników! Skład chemiczny pyłku jest następujący: woda stanowi 12—25 %., węglowodany 25—48 %,, tłuszcze 2—4 %, białka średnio 25 %, w tym znajduje się 12 % aminokwasów egzogennych, tych najmniejszych cegiełek, których organizm nie potrafi sam wytworzyć, a muszą być dostarczone z zewnątrz, składniki mineralne stanowią 3—5 % suchej masy i stwierdzono aż 36 pierwiastków w tym: potas, wapń, magnez, siarka, krzem, żelazo, złoto, lit, cynk, chrom, selen, miedź, jod i inne. Najwięcej składników mineralnych zawiera pyłek kwiatowy ze śliwy, pałki, orzecha włoskiego i dziurawca. Ponadto pyłek to koncentrat 17 witamin. Zawiera m.in. B1, B2, B6, A, E, C, D i kwas foliowy. To jeszcze nie wszystko co można znaleźć w pyłku! Stwierdzono rutynę, olejki eteryczne (działanie antybakteryjne i ochronne), fitoncydy (ciała lotne mające właściwości zabijania lub hamowania rozwoju drobnoustrojów), antybiotyki — najwięcej w pyłku kukurydzy, kasztana, mniszka i nieśmiertelników, hor­mony, enzymy (fermenty), a wśród nich amylazę, inwertazę, fosfatazę i peroksydazę, ogółem stwierdzono 42 fermenty, kwasy organiczne: jabłkowy, mlekowy, cytrynowy, winowy, szczawiowy, bursztynowy i inne oraz stymulatory wzrostu.
powrót

gwiazda Miodowa kuchnia

Lemoniada miodowa

1 litr wody
4 łyżki miodu
sok z połowy cytryny lub ew. wywar ze świeżej mięty

Wodę letnią (nigdy gorącą) mieszamy z miodem, sokiem z cytryny i ewentualnie z wywarem z mięty. Schładzamy w lodówce i gotowe!
Jest to wspaniały i smaczny napój na gorące i chłodne dni całego roku.

Miodówka - tylko dla dorosłych :-)

pół litra spirytusu
ćwierć litra miodu
przegotowana woda (ilość w zależności od mocy trunku)

Wodę podgrzewamy aby była letnia, mieszamy z miodem, później gdy się ochłodzi, mieszamy  ze spirytusem.Jest to bardzo ciekawy w smaku i aromatyczny alkohol, którym napewno zaintrygujesz i ucieszysz znajomych!

Koktajl owocowy

świeże owoce
miód w zależności od smaku lub ew. mleko (może być zsiadłe) lub jogur, kefir

Owoce zmiksować z miodem.
Bardzo proste, ale jakżesz smaczne połączenie z miodem, który słodzi jeszcze lepiej niż zwykły cukier!!:)
powrót

gwiazda Przechowywanie miodu

Wszystkie nasze krajowe miody po pewnym czasie ulega krystalizacji, tzn. ze stanu ciekłego (patoki) przechodzi w stan stały (krupiec), co jest oznaką ich dobrej jakości!

Miód przechowuje się w pomieszczeniu suchym, przewiewnym i chłodnym, w temperaturze w granicach 8°C - 10°C i chroni przed słońcem. Promienie słoneczne powodują rozkład zawartych w nim enzymów. Dopuszczalna wilgotność powietrza w miejscu przechowywania miodu może dochodzić do 60%-80%.
Miód jest higroskopijny i woniochłonny. Zbyt długo przechowywany traci aromat z powodu ulotnienia się olejków eterycznych, co jednak nie powoduje utraty jego wartości odżywczej i leczniczej. Do przechowywania miodu używa się naczyń szklanych, ceramicznych, emaliowanych, aluminiowych lub ocynkowanych, z których po skrystalizowaniu można go wybrać lub podgrzać. Nie można go przechowywać w naczyniach z cynku, żelaza i różnych materiałów plastikowych. Przechowywany w zamrażarce w temperaturze -18°C gęstnieje, a po uzyskaniu temperatury pokojowej utrzymuje się przez dłuższy czas w stanie płynnym.
Naczynia szklane, napełnione miodem nie pękają w zamrażarce. Miód przechowywany przez dłuższy czas ciemnieje i traci 14-22% amylazy i 50-71% inwertazy.
powrót